• Portret van Willem van Oranje uit 1555 door Antonius Mor.

    Thera Coppens

Thera Coppens en Maarten van Rossem over Antonius Mor

BAARN Iedereen kent het fascinerende portret van de jonge prins Willem van Oranje in zijn glanzende harnas. Maar wie de schilder is weet haast niemand. Dit jaar is het precies 500 jaar geleden dat hij als Anton Mor van Dashorst in een Utrechtse werfkelder werd geboren. Hij was de zoon van een nederige 'wolleverver'. Bij zijn dood ca 1276 was hij als Antonio Moro een internationaal gevierd hofschilder die in alle paleizen en kastelen van de grootste vorsten werd welkom geheten. Men noemde hem de Vlaamse Titiaan en hij had portretten op zijn naam staan van onder anderen Philips II koning van Spanje, Mary Tudor koningin van Engeland, de hertog van Alva, kardinaal Granvelle, de graven van Egmond en Hoorne, de vorstelijke dochters van keizer Karel V met hun echtgenoten en kinderen en natuurlijk: Willem van Oranje en diens vrouw Anna van Egmond gravin van Buren.

De bekende historicus Maarten van Rossem maakte met zijn Baarnse gast Thera Coppens een korte TV film over leven en werk van Anton Mor die RTVUtrecht vanaf donderdag 28 maart vanaf 12.20 uur elk uur uitzendt.

Nu we de Tachtigjarige oorlog herdenken, duiken in boeken en TV series steeds weer de portretten op van de hoofdpersonen uit de langdurig strijd. En ze zijn bijna allemaal geschilderd door Anton Mor. De portretten van de schilder zijn in alle grote musea ter wereld te zien. Maar in zijn geboortestad Utrecht zoeken we in de musea tevergeefs naar een schilderij vamn hem.

Thera Coppens, die twintig jaar geleden een boek over hem publiceerde getiteld 'Antonius Mor hofschilder van Karel V' bezoekt met Maarten van Rossem het op een geheime locatie in Utrecht gelegen depot van het Centraal Museum. Daar ontdekken ze een prachtig mansportret door Mor dat nooit uit het duistere depot mocht komen. Maarten en Thera gaan ook naar het Duitse Huis aan de Springweg waar keizer Karel V op bezoek kwam met zijn complete hofhouding en de vijftig ridders van de Orde van het Gulden Vlies. Daar heeft de jonge Mor waarschijnlijk voor het eerst Granvelle ontmoet, de machtige prelaat die zijn mecenas werd.

In zijn geboortestad Utrecht is Antonius Mor vergeten. Maar in het portaal van het Prado in Madrid staat zijn naam trots in het portaal gebeiteld, zelfs boven die van Rembrandt, Rubens en Van Dijck. Maarten van Rossem sluit zijn verhaal af met een vurig pleidooi om eindelijk eens een tentoonstelling over Antonius Mor te houden in zijn geboortestad Utrecht.

Kijk donderdag 28 maart vanaf 12.20 uur naar RTV Utrecht.